TPHCM làm rõ việc thu hồi đất tại các khu vực phát triển đô thị quanh ga metro

Ranh giới quy hoạch TOD không đồng nghĩa với thu hồi đất

Ngày 12.11, Sở Quy hoạch - Kiến trúc TPHCM thông tin về việc triển khai quy hoạch các khu vực phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD), trong đó làm rõ nguyên tắc xác định ranh giới quy hoạch và bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người dân.

Theo Sở Quy hoạch - Kiến trúc, căn cứ Nghị quyết số 56/2026/NQ-HĐND ngày 22.9.2026, ranh giới khu vực TOD được xác định trong phạm vi tối đa 1.000m tính từ tâm quy ước của nhà ga hoặc đề-pô.

Việc xác định ranh giới phải phù hợp với điều kiện tự nhiên, ranh giới hành chính, ô phố, mạng lưới giao thông, khả năng tiếp cận nhà ga và các công trình hiện hữu.

Đáng chú ý, Sở Quy hoạch - Kiến trúc nhấn mạnh, ranh giới khu vực TOD chỉ là phạm vi để tổ chức lập quy hoạch, không phải ranh giới thu hồi đất.

Theo đó, các khu dân cư hiện hữu phù hợp được xem xét giữ lại, chỉnh trang. Những khu vực phát triển mới chỉ được xác định cụ thể trong đồ án quy hoạch được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Trong quá trình lập quy hoạch, hiện trạng sử dụng đất, tình hình pháp lý của các dự án và khu dân cư sẽ được khảo sát, phân loại.

Đối với di tích, cơ sở tôn giáo, định hướng là giữ nguyên. Các khu dân cư ổn định được ưu tiên chỉnh trang, trong khi những dự án đã có pháp lý được tôn trọng. Đất công, đất trống và kho bãi được ưu tiên khai thác.

Về tổ chức không gian, mật độ xây dựng và tầng cao công trình được định hướng giảm dần từ khu vực lõi nhà ga ra bên ngoài, đồng thời ưu tiên phát triển không gian công cộng, không gian đi bộ và kết nối với nhà ga.

Người dân tiếp tục thực hiện quyền sử dụng đất theo quy định

Liên quan đến quyền lợi của người dân trong khu vực quy hoạch TOD, Sở Quy hoạch - Kiến trúc cho biết việc lấy ý kiến cộng đồng dân cư được thực hiện trong quá trình lập quy hoạch theo quy định của Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn.

Các ý kiến đóng góp của người dân phải được tiếp thu, giải trình trước khi trình cấp có thẩm quyền phê duyệt đồ án quy hoạch.

Đặc biệt, người sử dụng đất tiếp tục được thực hiện các quyền theo quy định của pháp luật về đất đai cho đến khi có quyết định thu hồi đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, nếu có.

Trường hợp phải thu hồi đất, việc bồi thường, hỗ trợ và tái định cư được thực hiện theo Luật Đất đai năm 2024 và các chính sách của TPHCM, trong đó ưu tiên bố trí tái định cư tại chỗ.

Theo Sở Quy hoạch - Kiến trúc, việc triển khai TOD hiện nay còn gặp một số khó khăn do nhiều quy hoạch phân khu tỉ lệ 1/2000 được lập trước khi xác định vị trí nhà ga. Bên cạnh đó, nhiều dự án đã có pháp lý nằm xen cài quanh các khu vực dự kiến phát triển TOD.

Tại một số tuyến metro, phương án tuyến và vị trí nhà ga chưa ổn định, dẫn đến khả năng chồng lấn ranh giới TOD tại các điểm giao cắt.

Quỹ đất sạch còn hạn chế, phần lớn diện tích quanh nhà ga là khu dân cư hiện hữu, trong khi chi phí bồi thường cao. Hạ tầng giao thông, thoát nước và chống ngập tại khu vực nội đô cũng đang chịu áp lực lớn.

Để tháo gỡ, Sở Quy hoạch - Kiến trúc đang tham mưu lập quy hoạch TOD đồng thời với việc rà soát phương án tuyến, phối hợp các đơn vị liên quan ngay từ bước xác định ranh giới.

Thành phố sẽ ưu tiên khai thác đất công, đất kho bãi, nhà xưởng hết thời hạn thuê và đất dự án chậm triển khai, đồng thời ưu tiên chỉnh trang các khu dân cư hiện hữu.

Về tiến độ, TPHCM phấn đấu trình phê duyệt quy hoạch khu vực TOD tổ hợp ga Thủ Thiêm trong tháng 12.2026 và 5 khu vực TOD dọc tuyến Metro số 2 (Bến Thành - Tham Lương) trong tháng 4.2027.

Sở Quy hoạch - Kiến trúc cho biết, trong quá trình lập quy hoạch, hồ sơ lấy ý kiến cộng đồng sẽ được niêm yết tại trụ sở UBND phường và đăng tải trên cổng thông tin điện tử.

Chậm nhất 15 ngày kể từ ngày quy hoạch được phê duyệt, thông tin quy hoạch phải được công bố công khai để người dân tiếp cận theo quy định.