Bệnh nhân dồn về tuyến cuối ở TPHCM, y tế cơ sở chưa phát huy hết năng lực
Bệnh viện tuyến cuối tại TPHCM quá tải, trong khi nhiều cơ sở y tế vùng ven chưa thu hút được người bệnh. Thách thức đặt ra là nâng cao chuyên môn và tạo dựng niềm tin với người dân.

Bệnh viện tuyến cuối quá tải từ sáng sớm
Mới 5 giờ 30 sáng, hàng người đã xếp hàng dài tại Bệnh viện Chợ Rẫy (TPHCM). Mỗi ngày, bệnh viện tiếp nhận khoảng 8.000 lượt khám, có thời điểm lên tới 10.000 lượt. Bà Hoàng Thị Trương (62 tuổi, Đồng Tháp) phải lên TPHCM từ chiều hôm trước, sáng sớm đến bệnh viện nhưng vẫn nhận số thứ tự 124. “Đến muộn hơn sẽ phải chờ rất lâu, trong khi tôi còn khám nhiều chuyên khoa, sợ không kịp về quê”, bà Trương chia sẻ.
Theo BS.CKII Lê Trung Nhân - Trưởng khoa Khám bệnh, Bệnh viện Chợ Rẫy, lượng bệnh nhân tăng không chỉ do nhu cầu khám, chữa bệnh mới mà còn bởi số người mắc bệnh mạn tính, ung thư và các bệnh lý cần theo dõi lâu dài ngày càng nhiều. Đáng chú ý, hơn 90% bệnh nhân đến khám tại Bệnh viện Chợ Rẫy đến từ các tỉnh, chủ yếu từ Đà Nẵng trở vào và khu vực miền Tây. Do khoảng cách địa lý, nhiều người phải đến bệnh viện từ rất sớm để kịp khám và trở về trong ngày.
Khi lượng bệnh nhân tăng đột biến, bệnh viện có thể huy động khoảng 150 bác sĩ từ các chuyên khoa tham gia hỗ trợ.
Tình trạng tương tự diễn ra tại Bệnh viện Ung bướu TPHCM. Từ 5 giờ sáng, dòng người xếp hàng chờ lấy số khám bệnh đã trở nên quen thuộc. TS.BS Diệp Bảo Tuấn - Giám đốc Bệnh viện Ung bướu TPHCM - thông tin, trung bình mỗi ngày bệnh viện tiếp nhận 4.800-5.000 lượt khám.
Theo phân tích của bệnh viện, trong khi lượng bệnh nhân tại TPHCM đến khám, điều trị hầu như không tăng, số người bệnh từ các tỉnh tiếp tục gia tăng.
Lãnh đạo bệnh viện dự báo tổng lượt khám trong năm 2026 tăng thêm 10-15%, đạt khoảng 1,2 triệu lượt. Áp lực lớn khiến bệnh viện phải tổ chức khám từ 5 giờ sáng nhưng nhiều chuyên khoa vẫn quá tải.
Nâng cao năng lực, tạo dựng niềm tin với y tế cơ sở
Trái với cảnh quá tải tại các bệnh viện tuyến cuối, nhiều bệnh viện vùng ven TPHCM dù lượng bệnh nhân tăng vẫn chưa thu hút được người dân các tỉnh lân cận đến điều trị chuyên sâu như kỳ vọng.
Tại Bệnh viện Đa khoa khu vực Hóc Môn, sau khi đưa vào sử dụng tòa nhà mới quy mô 1.000 giường, lượng bệnh nhân đến khám tăng, trong đó người cao tuổi chiếm tỉ lệ đáng kể. Bệnh viện phục vụ người dân Hóc Môn và các địa bàn lân cận như Củ Chi, Tây Ninh, Đồng Nai và khu vực Bình Dương trước đây.
BS.CKI Nguyễn Thanh Hoàng - Trưởng khoa Khám bệnh, Bệnh viện Đa khoa khu vực Hóc Môn - nhận định, khi lượng bệnh nhân tăng, bệnh viện phải chủ động chuẩn bị nhân lực, cơ sở vật chất và nâng cao chất lượng phục vụ, tránh để quá tải ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị.
Lý giải việc người dân các tỉnh vẫn có xu hướng tìm đến bệnh viện lớn tại TPHCM, BS.CKII Lê Trung Nhân đánh giá, bên cạnh năng lực chuyên môn, yếu tố quan trọng là tạo dựng niềm tin với người bệnh.
“Nếu tuyến cơ sở làm tốt công tác chuyên môn, giải thích rõ ràng để người bệnh yên tâm thì họ có thể tiếp tục điều trị tại đó”, BS Nhân phân tích.
Theo PGS.TS.BS Tăng Chí Thượng - Giám đốc Sở Y tế TPHCM, mô hình mới xác định y tế cơ sở đảm nhiệm chăm sóc sức khỏe ban đầu; bệnh viện đa khoa điều trị phần lớn bệnh lý thông thường; các bệnh viện chuyên sâu tập trung phát triển kỹ thuật cao và những chuyên ngành mũi nhọn.
“Song song với việc nâng cao năng lực tuyến cuối, thành phố cũng đẩy mạnh mô hình ‘bệnh viện hạt nhân - vệ tinh’, chuyển giao kỹ thuật và hỗ trợ chuyên môn để người dân được tiếp cận dịch vụ y tế ngay tại địa phương”, ông Thượng thông tin. Việc đầu tư bệnh viện chuyên sâu, nâng cao năng lực y tế cơ sở và phát triển mạng lưới bệnh viện vệ tinh cho thấy TPHCM đang hướng tới mô hình y tế đa cực, liên kết vùng.