Nâng cao chất lượng giao ban báo chí và tổ chức phản bác thông tin giả - Điểm nhấn của Trung tâm Báo chí

Chủ động làm đầu mối thông tin, nâng cao chất lượng giao ban báo chí

Có thể thấy rằng, việc tổ chức hoạt động giao ban báo chí giữa lãnh đạo Thành phố và lãnh đạo các cơ quan báo chí là thực hiện Hướng dẫn số 03-HD/TU, ngày 20 tháng 2 năm 2014 của Ban Thường vụ Thành ủy “về thực hiện Quyết định số 155-QĐ/TW và Quyết định số 157-QĐ/TW của Ban Bí thư Trung ương Đảng về chỉ đạo, định hướng chính trị, tư tưởng, nhất là đối với các vấn đề quan trọng, phức tạp, nhạy cảm trong nội dung thông tin báo chí và phối hợp công tác chỉ đạo, quản lý báo chí”; với mục đích là thông qua hội nghị giao ban báo chí, hoạt động của báo chí Thành phố sẽ đi vào nề nếp, đảm bảo thực hiện đúng tôn chỉ, mục đích, bám sát nội dung định hướng tuyên truyền của Đảng và Nhà nước và ngày càng gần gũi, gắn bó với đời sống xã hội theo hướng thiết thực hơn, hiệu quả hơn.

Hội nghị giao ban báo chí cũng để các cơ quan chỉ đạo, quản lý về báo chí, hội nghề nghiệp, các cơ quan báo chí tổng kết, đánh giá lại toàn bộ nội dung thông tin tuyên truyền trong tuần, tháng, quý; cùng nhau xác định những việc làm được và chưa làm được; rút kinh nghiệm những sai sót; kiểm điểm, uốn nắn những khuyết điểm, sai phạm của báo chí. Tuy nhiên nhiều năm qua, hoạt động này vẫn chưa thực sự đi vào nề nếp và xuất hiện khá nhiều tồn tại như: Khách mời cung cấp thông tin tại giao ban còn ít so với hoạt động của thành phố; các cơ quan báo chí ít tham gia phát biểu ý kiến và trao đổi các vấn đề báo chí và xã hội quan tâm; chưa đánh giá đầy đủ việc cơ quan báo chí đã thực hiện chỉ đạo của Thành uỷ và Ủy ban nhân dân Thành phố về công tác tuyên truyền để biểu dương và chấn chỉnh kịp thời; hoạt động điểm báo chưa thực hiện việc đánh giá về công tác chấp hành các định hướng tuyên truyền của Trung ương và Thành phố, chưa nêu được rõ vai trò của cơ quan báo chí thành phố trong hoạt động thông tin, tuyên truyền các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước…

Kể từ tháng 8/2019 đến nay, khi hoạt động giao ban báo chí được tổ chức định kỳ tại Trung tâm Báo chí Thành phố thì hoạt động này đã được Trung tâm Báo chí Thành phố phối hợp tổ chức chuyên nghiệp, nề nếp với sự tham dự của hơn 30 cơ quan báo chí Trung ương và Thành phố. TTBC đã chủ động đề xuất khách mời trong Giao ban báo chí tuần là lãnh đạo các Sở, ban, ngành, quận, huyện tham dự cung cấp thông tin đến các cơ quan báo chí về những vấn đề nóng được báo chí và người dân quan tâm (Sở Xây dựng Thành phố thông tin về thực trạng máy bơm chống ngập trên đường Nguyễn Hữu Cảnh ngày 20/9/2019; Ủy ban nhân dân Quận Bình Thạnh trả lời phản ánh của Báo Thanh niên về bài viết “Lấy đất công viên, lấp sông phân lô bán nền” ngày 06/12/2019; Ủy ban nhân dân huyện Bình Chánh trả lời về tình trạng xây dựng trái phép nghiêm trọng trên địa bàn do các cơ quan báo chí phản ánh, …). Bên cạnh đó, TTBC cũng triển khai sử dụng phần mềm đo, kiểm đánh giá sắc thái tin bài để báo cáo trong giao ban báo chí đã tạo ra bước chuyển biến tích cực về nội dung báo chí khi lãnh đạo các cơ quan báo chí được trao đổi, định hướng trong giao ban báo chí.

Các yếu tố chủ động tiếp cận, tổ chức thông tin này trong giao ban báo chí của TTBC bước đầu đã giúp cho các cơ quan các cơ quan lãnh đạo, quản lý, cơ quan chủ quản báo chí Thành phố nhận thức rõ ràng yêu cầu của việc đổi mới, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về báo chí trước yêu cầu mới; góp phần cụ thể hóa các quy định của các cơ quan liên quan thuộc Thành phố trong chỉ đạo, định hướng chính trị tư tưởng, nhất là đối với các vấn đề quan trọng, phức tạp, nhạy cảm trong nội dung thông tin của báo chí và trong việc phối hợp chỉ đạo, quản lý báo chí của Thành phố, làm tươi mới hoạt động giao ban báo chí.

Bước đầu tổ chức nhận diện, đấu tranh phản bác các tin giả, tin xuyên tạc

Hiện nay, sự phát triển mạnh mẽ của các phương tiện truyền thông và mạng xã hội trên internet đã kéo theo vấn nạn tin giả (fake news) tràn ngập đến mức đáng báo động, ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống xã hội. Xem xét vấn đề liên quan tới tin giả, dễ thấy loại “vi rút truyền thông” này có môi trường ưa thích là mạng xã hội (MXH) như Facebook, YouTube... Tại Việt Nam nói chung và TP. Hồ Chí Minh nói riêng, trong thời gian qua, hàng loạt tin giả liên quan tới dịch COVID-19 đã được nhiều người đưa lên mạng Facebook nhằm mục đích khác nhau nhưng đều gây thiệt hại rất lớn cả về vật chất lẫn tinh thần đối với các cơ quan, đơn vị và cá nhân, thậm chí xuyên tạc đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước, bôi nhọ hình ảnh quốc gia, gây mất ổn định, đòi hỏi phải có những giải pháp ngăn chặn quyết đoán hơn. Với vị trí là đầu nguồn thông tin của Thành phố, có chức năng làm đầu mối để lãnh đạo Thành phố và cơ quan chức năng cung cấp, định hướng thông tin về các vấn đề nóng, bức xúc trong dư luận xã hội cho báo chí và xây dựng, chia sẻ dữ liệu để phục vụ các cơ quan báo chí trong và ngoài nước thì đây cũng chính là yêu cầu tự thân, bắt buộc TTBC phải chủ động nhận diện và đấu tranh nhằm vạch trần các tin giả, tin sai sự thật, tin xuyên tạc đang hàng ngày hàng giờ nhắm vào chính quyền và nhân dân Thành phố. Nhiệm vụ phản bác lại các thông tin giả, tin xấu, độc trên mạng xã hội, tránh tình trạng làm rối dư luận xã hội cũng được đích thân đồng chí Chủ tịch UBND Thành phố giao cho TTBC trong dịp đến thăm và chúc mừng Trung tâm nhân dịp kỷ niệm 94 năm ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925 - 21/6/2019).

Nhận thức rõ vai trò và tầm quan trọng của hoạt động này, thời gian vừa qua, nhất là trong thời điểm xảy ra đại dịch COVID-19, TTBC đã chủ động tổ chức lực lượng chuyên gia nhằm nhận diện, đấu tranh phản bác các thông tin giả trên không gian mạng có liên quan đến Thành phố, mang lại hiệu quả rất tích cực.

Trong 4 tháng đầu năm 2020, TTBC đã cùng các cơ quan chức năng tham mưu Sở TTTT phát hiện, ngăn chặn và yêu cầu gỡ bỏ 34 tin bài của 30 tài khoản mạng xã hội có nội dung xuyên tạc, sai sự thật, suy diễn cá nhân gây hoang mang trong dư luận về tình hình phòng, chống dịch COVID-19; khẩn trương phối hợp với các đơn vị liên quan để cung cấp thông tin chính thống cho báo chí và người dân. Từ đó, các cơ quan báo chí có tin bài phản bác kịp thời, góp phần đập tan âm mưu xuyên tạc, lợi dụng tình hình để gây hoang mang dư luận của các đối tượng phản động, tích cực xử lý hiệu quả khủng hoảng truyền thông cho các cơ quan, đơn vị và cá nhân các đồng chí lãnh đạo Thành phố (Ví dụ như: vụ việc lan truyền một clip xuyên tạc ý kiến của Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban Nhân dân TP. Hồ Chí Minh Lê Thanh Liêm về tình hình phòng chống dịch COVID-19, vụ việc tin nhắn không dấu xuyên tạc lan truyền trên mạng xã hội dịp 30/4/2020 tại quận 7 và quận 3, và mới đây nhất là đang xử lý vụ việc tin giả liên quan đến hoạt động điều tra về cái chết của luật sư Bùi Quang Tín…). Những hoạt động tích cực, chủ động thực hiện nhận diện và đấu tranh với tin giả, tin xuyên tạc này của TTBC đã tạo ra nhiều hiệu ứng tích cực, góp phần hỗ trợ các cơ quan chức năng hoàn thiện các chế tài xử lý các cá nhân có hành vi tán phát tin giả, tin xuyên tạc; nêu cao ý thức của người dân trong chủ động nhận diện, ngăn chặn, đấu tranh với các loại hình thông tin tiêu cực này.

Việc xây dựng, đưa vào hoạt động TTBC thời gian qua đã khẳng định chủ trương “truyền thông đi trước một bước” của lãnh đạo TP. Hồ Chí Minh là đúng đắn, nhằm chủ động hơn nữa trong việc cung cấp thông tin, thường xuyên, kịp thời, chính xác cho báo chí và người dân. Trong thời gian 1 năm qua tuy ngắn ngủi nhưng TTBC bước đầu cũng đạt được nhiều thành tựu tích cực, trở thành điểm đột phá cho hoạt động truyền thông nhà nước của TP. Tin rằng, trong thời gian tới, TTBC sẽ trở thành một Trung tâm Báo chí - Truyền thông hiện đại, chuyên nghiệp, là đầu mối cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác, kịp thời, có tính xây dựng về phát triển của TP. Hồ Chí Minh và cả nước.

Đỗ Quyết Thắng