Nhiều gia đình ở TPHCM đảo lộn cuộc sống vì sốt xuất huyết, tay chân miệng

Theo số liệu giám sát từ Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TPHCM, ca mắc sốt xuất huyết tại TPHCM có xu hướng tăng trở lại, nguy cơ tiếp tục gia tăng trong mùa mưa vẫn hiện hữu. Tính từ đầu năm, TPHCM ghi nhận hơn 44.500 ca sốt xuất huyết, 11 trường hợp tử vong.

Đối với bệnh tay chân miệng, thành phố ghi nhận gần 46.000 ca mắc, tăng hơn 65% so với cùng kỳ năm trước, với 5 trường hợp tử vong và hơn 1.600 ổ dịch.

Hai anh em đều mắc tay chân miệng

Ghi nhận tại khoa Nhiễm Bệnh viện Nhi đồng Thành phố (TPHCM), chị Nguyễn Ngọc Quỳnh Nhi (26 tuổi, ngụ Tây Ninh) cùng chồng chăm hai con trai sinh đôi cùng mắc tay chân miệng.

Chia sẻ với phóng viên Dân trí, chị cho biết trước đó hai con đều sốt cao liên tục 39-40 độ C trong 2 ngày. Gia đình đưa trẻ đến khám tại cơ sở y tế gần nhà, sau đó được hướng dẫn chuyển đến Bệnh viện Nhi đồng Thành phố để điều trị.

Thời điểm nhập viện, cả hai bé được chẩn đoán tay chân miệng độ 2A. Trẻ sốt cao, đau miệng, bỏ bú, ăn uống rất ít và thường xuyên quấy khóc. Trong đêm đầu tiên nằm viện, một bé khó chịu, không chịu nằm ngủ, mẹ phải bế liên tục đến 3h sáng. Sau khi được bác sĩ cho thuốc giảm đau, trẻ mới có thể ngủ.

“Gần một tuần con nằm viện cũng khiến cuộc sống gia đình tôi đảo lộn. Chồng tôi làm nghề tài xế, còn tôi ở nhà chăm hai con nhỏ. Khi cả hai bé cùng nhập viện, vợ chồng phải gác lại công việc để thay nhau chăm sóc con. Trong khi đó, con lớn 7 tuổi thì gửi tạm ở nhà chị ruột. Ông bà ở quê xa, lại bận công việc nên không thể lên hỗ trợ.

Ngày 5/11 cũng là sinh nhật tròn 1 tuổi của hai bé. Thay vì được tổ chức sinh nhật tại nhà, hai con phải đón ngày đặc biệt ngay trong bệnh viện. Hiện cả hai bé đã hết sốt, sức khỏe cải thiện và dự kiến được xuất viện vào vài ngày tới”, chị Nhi chia sẻ.

Chị Nguyễn Thị Ly (35 tuổi, ngụ TPHCM) chăm con mắc tay chân miệng suốt nhiều ngày liền ở Bệnh viện Đa khoa Gò Vấp. Chị cho biết trước nhập viện, con gái 2 tuổi có vẻ mệt mỏi, chán ăn và sốt.

Lo ngại con mắc tay chân miệng, người nhà tự kiểm tra nhưng chưa thấy nốt ban nên tiếp tục cho trẻ ở nhà theo dõi. Đến ngày thứ hai bị sốt, trẻ xuất hiện co giật và được đưa đến Bệnh viện Đa khoa Gò Vấp cấp cứu.

Tại bệnh viện, trẻ được thăm khám và chẩn đoán viêm amidan. Tuy nhiên, đến ngày thứ hai nằm viện, các nốt ban đỏ bắt đầu xuất hiện ở tay, chân và miệng. Những nốt ban gây ngứa nhiều, nhất là về đêm, khiến trẻ liên tục quấy khóc, khó chịu.

“Khi bé có dấu hiệu ngứa và nổi nốt nhiều, tôi mới yêu cầu bác sĩ khám. Lúc đó là nửa đêm, bác sĩ khám và cho bé vào phòng cách ly vì có biểu hiện rõ của tay chân miệng”, chị Ly kể.

Từ khi con nhập viện, chị Ly phải xin nghỉ làm để túc trực chăm sóc. Do trẻ có tiền sử sốt co giật, chị luôn trong tâm trạng lo lắng, gần như thức ngày đêm để theo dõi thân nhiệt và các biểu hiện bất thường của con.

“Những ngày đầu phát ban, con ngứa ngáy, khó chịu, liên tục khóc cả ngày lẫn đêm khiến việc chăm sóc càng vất vả. Ban ngày, tôi ở bệnh viện chăm con, còn chồng đi làm, đến tối chồng phải vào phụ vợ trông nom, chăm sóc bé. May mắn giờ bé cũng khỏe hơn, sắp được xuất viện”, chị Ly nói.

Trẻ mắc đồng thời sốt xuất huyết và tay chân miệng

Chị Trần Nguyễn Hồng Sương (24 tuổi, ngụ TPHCM) cho biết con gái 14 tháng tuổi bất ngờ sốt cao kéo dài 2 ngày. Gia đình đã cho trẻ uống thuốc hạ sốt, chườm mát nhưng tình trạng không cải thiện.

Sáng 2/11, khi đang ngồi ăn cháo, bé bất ngờ giật mình, ngã bật ngửa. Chị Sương lập tức đưa con đến bệnh viện gần nhà và được bác sĩ nhận định có dấu hiệu tay chân miệng, cần nhập viện vì xuất hiện triệu chứng thần kinh.

Sau đó, trẻ được chuyển đến Bệnh viện Nhi đồng Thành phố. Qua xét nghiệm, các bác sĩ phát hiện bé mắc đồng thời tay chân miệng độ 2 và sốt xuất huyết.

“Biết con mắc cùng lúc hai bệnh truyền nhiễm, tôi vô cùng lo lắng. Những ngày đầu nhập viện, bé ngủ li bì, khó đánh thức. Đến những ngày sau, con tỉnh táo hơn nhưng thường xuyên khó chịu, quấy khóc. Bé còn xuất hiện triệu chứng ho, thở khò khè nên được bác sĩ chỉ định chụp X-quang phổi để kiểm tra”, chị Sương nói.

Từ ngày con nhập viện, chị Sương phải xin nghỉ công việc buôn bán tại chợ để túc trực chăm sóc. Chị phải gửi giấy xác nhận nhập viện của con cho nơi làm việc để xin nghỉ. Trong khi đó, chồng chị vẫn phải đi làm, buổi tối vào thăm và phụ chăm con một lúc.

“Ở nhà, hai con lớn 4 tuổi và 2 tuổi tôi phải gửi bà ngoại chăm sóc. Những ngày qua, tôi gần như một mình xoay xở chăm con trong bệnh viện, vừa thấp thỏm lo tình trạng sức khỏe của bé, vừa phải sắp xếp việc gia đình khi cả ba con đều còn nhỏ. Hy vọng con nhanh khỏe và sớm được xuất viện”, chị Sương bày tỏ.

Còn chị Phạm Thị Giàu (33 tuổi, ngụ TPHCM) cũng chăm con gái 7 tuổi mắc sốt xuất huyết. Bé khởi bệnh khi đang đi học. Thấy trẻ sốt, nhà trường đưa bé đến phòng y tế và thông báo phụ huynh đến đón.

Về nhà, bé sốt khoảng 38 độ C. Chị mua thuốc hạ sốt cho con uống nhưng thân nhiệt chỉ giảm tạm thời rồi tiếp tục tăng trở lại. Hai ngày sau, chị đưa con đi khám tại Bệnh viện Nhi đồng Thành phố và được thông báo mắc sốt xuất huyết, phải nhập viện điều trị.

Từ ngày con nhập viện, chị Giàu phải xin nghỉ làm tại công ty giày da để túc trực chăm sóc. Việc nghỉ làm liên tục nhiều ngày khiến công việc bị gián đoạn, nhưng chị cho biết gia đình đành chấp nhận vì sức khỏe của con là ưu tiên trước mắt.

Trong thời gian này, chồng chị làm công việc tự do nên linh động sắp xếp thời gian, vừa lo cơm nước, chăm sóc con trai lớn 14 tuổi ở nhà, vừa tranh thủ vào bệnh viện thăm vợ con. Hai vợ chồng thay phiên nhau xoay xở để bảo đảm việc chăm sóc các con không bị gián đoạn.

“Sau nhiều ngày được bác sĩ theo dõi, sức khỏe con dần cải thiện. Dù cuộc sống gia đình có phần đảo lộn, vợ chồng tôi vẫn cố gắng thu xếp, chỉ mong con gái sớm hồi phục để trở về nhà và đi học trở lại”, chị Giàu tâm sự.

Tay chân miệng tăng gần gấp đôi, xuất hiện ca nặng

BS Nguyễn Hoàng Bảo Huy, khoa Nhiễm Bệnh viện Nhi đồng Thành phố, cho biết số trẻ mắc tay chân miệng bắt đầu tăng từ đầu tháng 9, khi học sinh trở lại trường. Đến tháng 10, số ca tăng rõ rệt, kéo theo lượng bệnh nhi cần nhập viện điều trị cũng tăng.

Trung bình mỗi ngày, khoa Nhiễm tiếp nhận và điều trị khoảng 70-80 bệnh nhi mắc các bệnh truyền nhiễm. Trong đó, tay chân miệng chiếm khoảng 30-40 trường hợp, tương đương 40-50% tổng số bệnh nhân. Tính từ ngày 5/11, gần 40 ca tay chân miệng đang điều trị nội trú, tăng gần gấp đôi so với mức khoảng 20-25 ca trước đó.

Phần lớn bệnh nhi nhập viện ở mức độ 2A. Từ đầu tháng 10, khoa bắt đầu ghi nhận những trường hợp nặng hơn, cần truyền dịch. Một số trẻ có thể chuyển độ 2B, biến chứng thần kinh, thậm chí lên độ 3, ảnh hưởng đến hệ thần kinh thực vật, hô hấp và tuần hoàn.

“Những trường hợp này phải được chăm sóc tích cực tại khu hồi sức, hỗ trợ hô hấp, huyết động, sử dụng thuốc vận mạch và kháng thể miễn dịch IVIG theo chỉ định. Nếu trẻ thở mệt, ngưng thở hoặc có cơn ngưng thở, bác sĩ có thể cân nhắc thở máy”, BS Huy nói.

Theo BS Huy, tay chân miệng chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, việc điều trị chủ yếu là theo dõi và hỗ trợ các chức năng của cơ thể. So với năm 2023, tần suất ca nặng năm nay có vẻ thấp hơn. Tuy nhiên, số lượng bệnh nhi đông khiến áp lực điều trị tăng lên.

BS Huy lưu ý trẻ dưới 5 tuổi, đặc biệt nhóm dưới 3 tuổi, cần được theo dõi sát. Ở giai đoạn đầu, bệnh có thể chỉ biểu hiện sốt, chưa xuất hiện ban hoặc tổn thương miệng rõ ràng. Phụ huynh cần kiểm tra tay, chân, miệng của trẻ, chú ý tình trạng ăn uống, giật mình, nôn ói. Khi trẻ sốt cao, cần đưa đi khám, không tự ý mua thuốc điều trị kéo dài vì có thể bỏ sót bệnh.

Sốt xuất huyết tăng, mắc hai bệnh nguy cơ diễn tiến nặng

Bên cạnh tay chân miệng, sốt xuất huyết cũng có xu hướng tăng từ đầu tháng 10, khi TPHCM bước vào mùa mưa. Theo BS Huy, trước tháng 10, số ca sốt xuất huyết mới nhập viện mỗi ngày thường dưới 10. Hiện nay, khoa tiếp nhận khoảng 8-10 ca mới mỗi ngày, số bệnh nhi điều trị nội trú dao động 15-20 trường hợp, tăng gần gấp đôi so với trước.

Sốt xuất huyết có ba mức độ, trong đó thể nặng là sốc sốt xuất huyết, cần được theo dõi và xử trí kịp thời. Đáng chú ý, bệnh viện cũng ghi nhận trẻ mắc đồng thời tay chân miệng và sốt xuất huyết.

Theo BS Huy, trẻ nhỏ, nhất là dưới 3 tuổi, mắc tay chân miệng vốn đã có nguy cơ diễn tiến nặng nên khi đồng nhiễm thêm sốt xuất huyết, các bác sĩ phải theo dõi chặt chẽ hơn. Trẻ mắc sốt xuất huyết cần được xét nghiệm máu hằng ngày; trong khi tay chân miệng có thể khiến trẻ đau miệng, bỏ ăn, nôn ói.

Những trường hợp này có thể phải nằm viện khoảng một tuần, lâu hơn so với nhiều trẻ chỉ mắc tay chân miệng, thường điều trị khoảng ba ngày nếu ổn định.

“Để hạn chế lây nhiễm chéo, khoa Nhiễm bố trí khu vực riêng cho bệnh nhi tay chân miệng, khu vực khác dành cho trẻ sốt xuất huyết và một số bệnh nội khoa ít nguy cơ lây nhiễm hơn. Các ca nặng cũng được phân phòng, đồng thời hạn chế trẻ di chuyển, tiếp xúc và chơi chung giữa các khu”, BS Huy nhấn mạnh.

Chủ động phòng bệnh truyền nhiễm

BS.CKII Nguyễn Minh Tiến, Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi đồng Thành phố, cho biết lượng bệnh tăng khiến nhân viên y tế phải làm thêm giờ trong những ngày cao điểm. Dự báo hai bệnh truyền nhiễm sốt xuất huyết và tay chân miệng có thể tiếp tục kéo dài đến cuối năm.

Hiện bệnh viện đã chuẩn bị đủ dịch truyền, thuốc điều trị và các phương tiện cần thiết, trong đó có thuốc phenobarbital và kháng thể IVIG dùng cho tay chân miệng theo chỉ định. Việt Nam cũng đã có vaccine ngừa tay chân miệng và sốt xuất huyết, phụ huynh nên tìm hiểu để chủ động ngừa bệnh cho trẻ.

Ngoài ra, theo BS Tiến, các biện pháp chủ động phòng ngừa bệnh tay chân miệng là thực hiện nguyên tắc “3 sạch”.

Ăn uống sạch là ăn chín, uống chín, sử dụng nước sạch trong sinh hoạt hàng ngày, đảm bảo vật dụng ăn uống luôn sạch sẽ. Tuyệt đối không cho trẻ dùng chung khăn ăn, khăn tay, vật dụng ăn uống như cốc, bát, đĩa, thìa.

Ở sạch là thường xuyên lau sạch các bề mặt và dụng cụ tiếp xúc hàng ngày bằng xà phòng hoặc các chất tẩy rửa thông thường, bao gồm đồ chơi, dụng cụ học tập, tay nắm cửa, tay vịn cầu thang, mặt bàn/ghế, sàn nhà.

Bàn tay sạch là trẻ em và người chăm sóc trẻ cần thường xuyên rửa tay bằng xà phòng và nước sạch, đặc biệt là trước khi chế biến thức ăn, trước khi ăn/cho trẻ ăn, trước khi bế ẵm trẻ, sau khi đi vệ sinh, sau khi thay tã và làm vệ sinh cho trẻ.

Để chủ động phòng ngừa sốt xuất huyết, BS Tiến khuyến cáo người dân không nên để ao tù nước đọng xung quanh nhà, trong các chum, vại, vỏ bánh xe... Cần phát quang bụi rậm, phun thuốc diệt muỗi. Đặc biệt, muỗi gây sốt xuất huyết thường hoạt động ban ngày và chiều tối, vì vậy nếu ngủ nên ngủ trong mùng, thường xuyên xịt muỗi để tránh bị muỗi đốt.