Chuyển đổi số báo chí: Đầu tư công nghệ phải đi cùng sự phát triển con người
Theo Phó tổng giám đốc Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình TP.HCM, Giám đốc Trung tâm Đào tạo và Truyền thông Tô Đình Tuân, hiệu quả chuyển đổi số của báo chí phụ thuộc rất lớn vào con người. Trí tuệ nhân tạo (AI) có thể hỗ trợ nhiều công đoạn, nhưng người làm báo và cơ quan báo chí vẫn phải chịu trách nhiệm về nội dung tác phẩm.

Chiều 17/11, Trung tâm Đào tạo và Truyền thông, Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình TP.HCM tổ chức Lễ ký kết hợp tác và Tọa đàm “Báo chí hiện đại trong kỷ nguyên số: Xu hướng phát triển và yêu cầu đổi mới nguồn nhân lực”.
Tham dự có ông Trần Trọng Dũng, Phó Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam phụ trách khu vực phía Nam; ông Nguyễn Huy Ngọc, Vụ trưởng Vụ Địa phương 3, Ban Tuyên giáo Trung ương; ông Tăng Hữu Phong, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Thành ủy TP.HCM; ông Nguyễn Ngọc Hồi, Phó Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM
Cùng dự có bà Lý Việt Trung, Phó Chủ tịch chuyên trách Hội Nhà báo TP.HCM; ông Nguyễn Khắc Văn, Phó Tổng Giám đốc Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình TP.HCM, Tổng Biên tập Báo Sài Gòn Giải Phóng; ông Thái Thành Chung, Phó Tổng Giám đốc Đài Phát thanh và Truyền hình TP.HCM; ông Nguyễn Thái Bình, Phó tổng Biên tập Báo điện tử Tuổi Trẻ;... cùng lãnh đạo, giảng viên Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn (Đại học Quốc gia TP.HCM), Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông và Trường ĐH Nguyễn Tất Thành.
Càng ứng dụng công nghệ, càng phải giữ bản lĩnh chính trị và đạo đức nghề nghiệp

Phát biểu khai mạc, ông Tô Đình Tuân cho rằng với nghề báo, sự phối hợp giữa người thầy trên giảng đường và người hướng dẫn tại tòa soạn có vai trò quan trọng trong việc hình thành tri thức, kỹ năng và đạo đức nghề nghiệp của người làm báo.
Theo ông, công nghệ đã thay đổi sâu sắc cách sản xuất, phân phối và tiếp nhận thông tin. AI mở ra những khả năng mới, nhưng cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về bản quyền và trách nhiệm biên tập. Thói quen theo dõi tin tức của công chúng thay đổi cũng buộc báo chí phải liên tục đổi mới nội dung và cách tiếp cận.
"Trong bối cảnh đó, đầu tư công nghệ phải đi cùng với sự phát triển con người. Hiệu quả chuyển đổi số phụ thuộc rất lớn vào năng lực của tòa soạn trong việc dùng công nghệ để tạo ra những sản phẩm báo chí chất lượng, có ích cho cộng đồng”, ông Tô Đình Tuân nhấn mạnh.
Theo Phó Tổng Giám đốc Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình TP.HCM, Giám đốc Trung tâm Đào tạo và Truyền thông, người làm báo cần có tư duy số, khả năng làm việc đa nền tảng, đồng thời có chuyên môn sâu và năng lực phối hợp.
"Càng ứng dụng công nghệ càng phải giữ vững bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp, tinh thần nhân văn và trách nhiệm xã hội. AI có thể bổ trợ nhiều công đoạn nhưng người làm báo và cơ quan báo chí phải chịu trách nhiệm về nội dung công bố", ông Tuân nói.
Ông cho rằng uy tín báo chí được xây dựng bằng thông tin chính xác, thái độ công tâm và sự tin cậy của công chúng. Những yêu cầu ấy cần được chuyển hóa thành nội dung đào tạo, phương pháp giảng dạy và tiêu chí đánh giá năng lực nghề nghiệp.
Ba hướng ưu tiên trong hợp tác đào tạo

Theo ông Tuân, lễ ký kết hôm nay là bước khởi đầu để Trung tâm Đào tạo và Truyền thông cùng các cơ sở đào tạo xây dựng những chương trình hợp tác thiết thực, với ba hướng ưu tiên.
Thứ nhất, gắn nội dung đào tạo với nhu cầu của các tòa soạn, trung tâm tin tức, ban nội dung. Các bên cùng nhận diện những năng lực nhân sự còn thiếu, cập nhật chương trình và phối hợp bồi dưỡng đội ngũ phóng viên, biên tập viên, nhân sự quản lý báo chí.
Thứ hai, gắn thực hành với sản phẩm và trách nhiệm hướng dẫn. Sinh viên được tham gia những công việc phù hợp, có người hướng dẫn, có yêu cầu đầu ra và được đánh giá nghiêm túc. Qua đó, các em vừa rèn kỹ năng vừa hình thành ý thức tác nghiệp có trách nhiệm ngay từ khi còn đi học.
Thứ ba, gắn nghiên cứu với ứng dụng, ưu tiên các nghiệp vụ, kỹ năng báo chí cụ thể như khai thác dữ liệu, sử dụng AI có trách nhiệm, phát triển nội dung đa nền tảng và nâng cao hiệu quả phục vụ công chúng.

Ông Tuân cho biết sau ký kết, các nội dung hợp tác sẽ được cụ thể hóa bằng kế hoạch, có phân công đầu mối phụ trách.
"Giá trị của sự hợp tác phải được thể hiện bằng năng lực người học, chất lượng sản phẩm và hiệu quả công việc", ông nói.
Vì vậy, nội dung tọa đàm tập trung làm rõ ba câu hỏi: Các tòa soạn, trung tâm sản xuất tin tức, ban nội dung đang cần những năng lực nào mà đào tạo có thể hỗ trợ? Cần đổi mới nội dung, phương pháp đào tạo và tập huấn ra sao? Các bên nên phối hợp bằng cơ chế nào để đáp ứng tốt hơn yêu cầu thực tiễn?

